Wandelen: schrijven

Ik voel mijn voeten op de grond, ik ruik het bos. De wind ruist door de bomen, de zon maakt een lijnenspel op de grond van alle takken. Nu het herfst wordt, proef je haast de aarde: de bladeren ritselen zoals mijn gedachten in mijn hoofd. Ik voel mijn hoofd leeg worden om vervolgens zich opnieuw te vullen met alle indrukken om mij heen. Vragen of gedachten komen opnieuw naar boven, op een andere manier. Mijn gedachten springen nu van vraag naar mogelijke antwoorden, een idee. Er komt een lijn in mijn hoofd: draden van het spinnenweb. Alles krijgt een plek, mijn hoofd wordt helder. Spinnenwebben staan voor mij symbool voor een goede tekst, woorden hangen samen en vormen een sterk geheel. In de herfst zie je steeds meer spinnenwebben: sommigen schitteren in de zon en straks wanneer het koud wordt, steken ze mooi wit af.

Wandelen: doel op zich

Er zijn verschillende redenen waarom mensen wandelen. Je kunt wandelen om andere mensen te ontmoeten en met elkaar van gedachten te wisselen. Zo liep Socrates rond op het marktplein en ging in gesprek met mensen. Kant maakte dagelijks een vast looprondje: mensen konden de klok gelijk zetten op zijn wandeling. Walter Benjamin beschreef de flaneur, de stadse wandelaar, die zich toont aan anderen en die rondkijkt naar allerlei nieuwe uitvindingen. Waarom wandel ik? Om te genieten. Om de ruimte in mijn hoofd te ervaren. Het gaat niet om een doel, het wandelen zelf biedt ruimte. Zo krijg ik mijn hoofd vol gedachten terug naar concrete zaken: het helpt om mijn gedachten te focussen.

Eén ding per dag

Een tip: plan één ding per dag. Wanneer ik mij aan die stelregel houd, geniet ik van elke dag. Natuurlijk heb ik een oneindige lijst van zaken die af moeten, maar voor vandaag heb ik alleen dat ene ding. Wanneer ik dat gedaan heb, heb ik tijd om te genieten, om te wandelen, om extra dingen te doen. Zo voel ik mij de baas van mijn leven. Op deze manier kan ik mij gelukkig voelen, ben ik niet continu moe of ontevreden over alles wat niet af is. Mijn weekschema is overzichtelijk en bij voorkeur leeg. Ik wissel denk en doe dingen af. Wandelen helpt mij om erbij stil te staan dat elke dag een cadeau is. Op een ochtend sprong een ree met een jong uit het bos tevoorschijn. Zij schrok en liep snel weg, het jong had moeite om uit de sloot omhoog te klimmen. De ree wachtte en ik ook, tot het jong weer bij haar was. Een kilometer verderop zaten mensen in hun auto in de file op weg naar hun werk.

Geniet van de herfst

Mijn gedachten dwarrelen: dat hoort bij de herfst, het hoort bij Spinnenweb teksten. Ik geef ze de tijd, laat mijn gedachten de vrije loop. De lijn van het spinnenweb vormt zich.

Het bericht Herfst en spinnen verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.

NLdoet

Het was afgelopen weekend de actiedag van NLdoet, de landelijke actie om vrijwilligerswerk bekendheid te geven. Via de website kan iedereen zich aanmelden voor vrijwilligerswerk en veel organisaties gebruiken deze actie om mensen enthousiast te maken om mee te doen. Via de website van NLdoet waren er voor de Kloostergaarde slechts drie aanmeldingen. Dus stond er een bericht in onze regionale krant dat vrijwilligerswerk in de Kloostergaarde niet populair is bij vrijwilligers. Dat vind ik onjuiste berichtgeving.

Wat is waar?

Bij de vrijwilligersorganisatie zelf hadden zich 25 mensen gemeld voor de landelijke actiedag. Mensen die zich rechtstreeks melden bij de Kloostergaarde omdat zij het leuk vinden en elk jaar opnieuw graag meehelpen. Het verschil tussen de fysieke werkelijkheid van 25 mensen en de digitale werkelijkheid ven drie aanmeldingen is groot. Helaas baseerde de journalist van de regionale krant zich uitsluitend op de digitale werkelijkheid. Dat geeft een vertekend beeld. Helaas zijn er steeds meer voorbeelden te vinden van digitale werkelijkheden die ons misleiden.

Digitale werkelijkheid

Een tijdje geleden had ik digitaal gereserveerd bij een restaurant. Nu kon ik helaas niet en belde ik op om af te zeggen. Tot mijn verbazing kon de eigenaar mijn digitale reservering niet vinden terwijl ik via de mail een bevestiging had ontvangen. En nu komt het: ik ontving de dag na de afgezegde reservering een mailtje van dit restaurant. Ze bedankten mij voor mijn bezoek en hoopten dat ik lekker gegeten had. Ook mocht ik een evaluatie invullen om mijn ervaring te delen met anderen. Ik heb hartelijk gelachen om deze mail, maar het geeft wel aan hoe onze wereld steeds meer verandert in een digitale werkelijkheid ….

Feiten en meningen

Nu gaat het hier om iets eenvoudigs. Het gevaar is echter dat dit ook met andere zaken gebeurt, zaken die grote politieke gevolgen hebben. Laten we ons baseren op werkelijkheden die we verifiëren met feiten. Gelukkig wonen we in een land waar we allemaal een eigen mening kunnen hebben. En ik vind de Kloostergaarde natuurlijk een prachtige tuin die dankzij vrijwilligers goed onderhouden wordt.

Kom zelf eens kijken, bezoek de Kloostergaarde en geniet van de mooie natuur. Verwonder je, het liefst niet digitaal maar fysiek!

De Kloostergaarde, Hertmerweg 49, 7625 RH Zenderen
Openingsuren alle dagen van zonsopgang tot zonsondergang.
Website De Kloostergaarde

Het bericht Beeldvorming verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.

Welke basis?

Alles begint met een basis. Vergelijk het met koken. Eerst zet je alle ingrediënten klaar: bloem, boter, eieren en suiker en daarna ga je er iets moois van maken. Of niet? De basis is het begin maar over welk begin hebben we het? Voordat ik ga bakken, moet ik eerst een aantal vragen beantwoorden:

• Wil ik bakken? Of koop ik liever iets lekkers in de winkel?
• Kan ik bakken? Heb ik een oven, een bakvorm, een kom, enzovoorts.
• Wat wil ik bakken? Een cake, brownies of kerstkoekjes?
• Wanneer heb ik tijd om te bakken? Of maak ik tijd?

Wat is sociaal?

Laatst sprak ik twee mensen (80-plussers) die in dezelfde straat woonden. De een vindt de buurt niet geschikt om oud in te worden, de ander zou niet weg willen. Een van de dingen die daarbij meespelen, is de verandering in de buurt. Er zijn jonge mensen in de buurt komen wonen en terwijl de een dat leuk vindt, is de ander van mening dat het wonen daardoor minder leuk is.

Het bankje

De een vertelt enthousiast over de nieuwe contacten, de ander mist juist het sociale. Jongeren hebben geen tijd, vertelt de een mij. De ander beschrijft enthousiast hoe jong en oud er samen op uit gaan naar de film en na afloop naar het café. Wat zoek je? Waar vind je dat? In mijn eigen straat wonen ook jonge en oudere mensen. Gelukkig hebben we een bankje in de straat waar iedereen gebruik van kan maken. Waar je elkaar kunt ontmoeten. Dat beeld maakt het begrip sociale basis voor mij tastbaar.

Praat met elkaar

Laten we afspreken dat we voorbeelden zoeken. Dat we beleidstaal gaan omzetten in zaken die we kunnen beleven met onze zintuigen en dat betekent dat we deze kunnen zien, horen of voelen. Dat we in gesprek gaan met de mensen die met beleid te maken krijgen om er achter te komen wat zij vinden.

Wanneer ik ga bakken, bedenk ik eerst wat ik wil maken en wat ik daarvoor nodig heb, voordat ik het kan uitvoeren. Beleid ontwikkelen is daarmee te vergelijken. Stel duidelijke doelen, geef aan hoe je succes gaat meten en ga in gesprek met gebruikers of het doel bereikt is. Oftewel: ga op dat bankje zitten en praten. Trek daar heldere conclusies uit en doe er iets mee. Heb het over wat mensen kunnen en willen, heb het over hoe we dat samen in kunnen vullen.

Kortom: laten we meer bankjes neerzetten!

Het bericht Het bankje verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.

Senioren op eigen kracht

Als vrijwilliger bezoek ik met enige regelmaat ouderen in mijn eigen woonplaats. Het project heet Senioren Op Eigen Kracht afgekort SOEK. Ik vul tijdens het gesprek een vragenlijst in die verwerkt word door de GGD Twente. Het gesprek is echter zoveel meer dan de vragenlijst.

Het zijn ontmoetingen met mensen die vanuit hun levenservaring vertellen over allerlei zaken die zij belangrijk vinden. Bij de een gaat het vooral over de (klein)kinderen waar ze zorgen over heeft, bij de ander gaat het over aanpassingen in huis of over sociale contacten in de buurt die in de loop der tijd veranderd zijn. Ook het levenseinde komt vaak ter sprake.

Geluk

Al die gesprekken zijn pareltjes die ik koester. Het gaat over ouder worden in Borne en het zet mij aan het denken over hoe ik zelf oud wil worden. Elk gesprek sluit ik af met het bedanken van de mensen die openhartig hun ervaringen met mij delen. Terwijl de meneer bloemen afsnijdt, trekt zijn vrouw even aan mijn arm.
‘Hij zag het eerst niet zo zitten om over ouder worden te praten, maar hij vond het echt een prettig gesprek. Dat weet ik zeker, anders gaf hij jou geen bloemen mee.’
Blij ga ik met de bloemen naar huis. Wat kan vrijwilligerswerk mooi zijn.

Het bericht Bloemen maken blij verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.

“Ik droom van een samenleving waarin plek is voor iedereen” aldus Ben van der Weide tijdens de bijeenkomst Open je ogen voor mij op 14 mei 2019 in Borne. De bijeenkomst ging over het bespreekbaar maken van onbegrepen gedrag. Dit gedrag kan uiteenlopen van lichte gedragsstoornissen wegens niet aangeboren hersenletsel tot psychopathisch geweld. Iedereen heeft vooroordelen, maar als je er iets meer van af weet, kun je die aannames bijstellen.

Onbegrepen gedrag

Er zijn steeds meer mensen met onbegrepen gedrag. Denk aan mensen met dementie, mensen met psychische problemen en dergelijke. Een aantal inwoners van Borne constateert dat de zorg voor cliënten in Nederland over het algemeen goed geregeld is. Anders ligt dit voor de naasten van de cliënt en daarom is de stichting Zelfregieteam Borne opgericht. De stichting wil haar initiatieven richten op de naaste zonder de cliënt te vergeten. Door zaken bespreekbaar te maken wil het Zelfregieteam Borne tot meer begrip komen en hopelijk tot meer tolerantie naar elkaar toe.

Een steekje los

Op 14 mei namen zo’n 150 mensen uit Borne en omgeving deel aan de themabijeenkomst. Er was het spel Een steekje los, waarbij je aan de hand van vragen, stellingen of foto’s in gesprek ging met elkaar over stigma’s. Dat gaf de nodige gespreksstof. Aansluitend waren er verhalen van ervaringsdeskundigen over hoe zij in hun leven vooroordelen tegenkwamen. Wat mij vooral is bijgebleven, is een korte film, waarin een hond de hoofdrol speelde.

Toevallige ontmoetingen

In deze film gaat hond Joost iedere dag met zijn baasje Henk uit wandelen en ontmoet dan andere honden. Het snuffelen aan elkaar, het wel of niet met elkaar iets doen, het gaat eigenlijk over hoe wij als mensen in ons leven andere mensen ontmoeten. Het thema van deze film was Toevallige ontmoetingen. Het Zelfregieteam biedt wekelijks mensen de mogelijkheid om elkaar in het Kulturhus Borne te ontmoeten en in gesprek te gaan over omgaan met een vooroordeel. Toevallige ontmoetingen heten deze inloopochtenden.

Dromen

Van mij mag het Zelfregieteam Borne vaker iets organiseren, omdat het een prachtvoorbeeld was van hoe je meer oog kunt hebben voor elkaar. Het maakt het taaie beleidsbegrip inclusieve samenleving concreet. Dit is werken aan een samenleving waarin niemand buiten de boot valt en waarin plek is voor iedereen.

Voor meer informatie over het Zelfregieteam Borne, kun je terecht op de website Inloophuis Borne.

Het bericht Oog hebben voor elkaar verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.

Geluk en eigen gedrag

Geluk zien wij meestal als iets individueels. In het boek Op naar geluk geeft psycholoog Ap Dijksterhuis aan dat geluk grofweg voor de helft door eigen gedrag bepaald wordt. Dit geldt met name in westerse samenlevingen, omdat de omstandigheden daar voor de meeste mensen goed zijn. Uit verschillende onderzoeken komt echter ook naar voren dat mensen, die veel met hun eigen geluk bezig zijn, zich juist minder gelukkig voelen. Mensen worden vooral gelukkig, wanneer zij anderen gelukkig maken. Daarom is het volgens Dijksterhuis belangrijk om aan andere mensen te denken.

Aristoteles over geluk

Aristoteles, beroemd filosoof uit de oudheid, deed al onderzoek naar menselijk geluk. Volgens hem was geluk de volmaakte deugd, oftewel het ultieme praktische goede. Een volmaakte deugd heeft altijd oog voor het welzijn van de ander aldus Aristoteles. Het bezitten van een deugd is niet voldoende, het gaat er om dat iemand laat zien hoe hij of zij handelt. Je kunt bijvoorbeeld vriendelijk of wijs zijn, maar als je daar niets mee doet, spreken we niet over een deugdelijk leven. Daarom is een deugd niet alleen belangrijk voor de persoon zelf, maar ook belangrijk in relatie tot anderen.

Relaties met anderen zijn kwetsbaar

Tijdens de workshops over Eenzaamheid, die ik verzorg, komen relaties met anderen ter sprake. Neem bijvoorbeeld vriendschap: het is waardevol en tegelijkertijd kwetsbaar. De waarde van deze relatie hangt immers niet alleen van jou af, maar ook van de ander. Je kunt contact verliezen met een dierbaar iemand vanwege een verre verhuizing, ziekte of overlijden. Een goede vriendschap is niet een op een te vervangen door een ander persoon of door andere activiteiten op te zoeken.

Kristallen

Daarom gebruik ik het kristal als metafoor om mijn mensbeeld uit te drukken. Hiermee illustreer ik hoe wij als mensen in relatie tot anderen kleurrijker worden en kunnen groeien. Als kristal zijn wij van betekenis voor anderen en voor onszelf. Het verbinden met mensen vraagt lef. Maar omzien naar anderen maakt ons gelukkiger en daarom is geluk voor mij een sociaal begrip.

Het bericht Geluk maak je niet alleen verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.

Gelukbrenger

Toen mijn moeder jong was, speelde zij toneelstukjes met haar broers en zus. Tijdens oud en nieuw was het traditie dat zij met roetvegen op haar gezicht als eerste het huis binnenkwam op nieuwjaarsdag. Zij hoefde niets te zeggen, maar wel een aantal dingen doen. Zij moest in huis een munt bij de open haard leggen (voor voorspoed), een kaars (voor licht), een stukje steenkool (voor warmte) en een stukje brood (voor eten). Deze gewoonte stamt af van een oude Schotse traditie en volgens de oude verhalen betekent roet geluk en voorspoed. Dus is de schoorsteenveger een gelukbrenger voor het huis en haar bewoners in het nieuwe jaar.

Rituele schoonmaak

De schoorsteenveger hoort voor mij bij de feestdagen en krijgt elk jaar rond Kerst een vaste plek in de woonkamer. Met oud en nieuw heb ik een ander ritueel: ik ga opruimen en schoonmaken. Dat past in een andere Schotse traditie rond het nieuwe jaar. Vroeger waren er geen stofzuigers en was schoonmaken een noodzaak vanwege het gebruik van de open haard en kolen. In Nederland kennen we dit ook en hier noemen we het de voorjaarsschoonmaak. Het zit waarschijnlijk in mijn Engelse wortels dat ik een andere tijdsklok hanteer in mijn schoonmaak ritueel.

Geluk

Er zijn allerlei culturen met tradities en betekenisvolle rituelen. Het is een ontdekkingsreis om deze verhalen op te duiken en in te kleuren. Voor mij zit een stukje geluk in dit schoorsteenmannetje, omdat het een verhaal is over mijn wortels in familietradities.

Het bericht De schoorsteenveger verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.

Minder keuzestress

Druk, druk, druk, is het kenmerk van onze tijd en er is ook zo veel om uit te kiezen. Ga je dit weekend naar vrienden of toch liever naar het concert dat je niet wilt missen? Dan is er nog dat boek dat je wilt lezen, de film die je echt moet zien, of …. Soms weet je het niet meer. Je komt tijd te kort en alles moet snel, sneller, snelst om alles in die ene dag te proppen. Uit onderzoek blijkt dat mensen niet gelukkiger worden van de vele keuzes die ze moeten maken. Integendeel, de veelheid aan keuzes leidt tot stress.

Onthaasten

Ik werk van huis uit, waardoor ik mijn werk kan afwisselen met huishoudelijke beslommeringen. Met de groentetas krijg ik één keer per week groente aan huis bezorgd. Groente van het seizoen en van boeren uit de buurt. Het is alsof ik elke week een cadeautje mag uitpakken, iedere week opnieuw. Jan van Vertwenz bezorgt de tas meestal en zo nodig legt hij uit welke groente erbij zit. Ik ken veel groenten, maar ontdek toch nieuwe dingen: zoals romanesco bloemkool. Niet alleen een mooie naam, ook een fantastische smaak. De groente uit de groentetas is niet kant en klaar gesneden of schoongemaakt. Dit kost tijd, maar ik vind het prettig om dit tussen het schrijfwerk door te doen. Zo ben ik ter afwisseling bezig met mijn handen in plaats van mijn hoofd. En aan het einde van de dag hoef ik alleen nog maar de pan op het vuur te zetten.

Tijd voor leuke dingen

Ik neem elke dag de tijd om iets te doen waar ik van geniet, iets te doen wat ik belangrijk vind. Vorige week maakte ik bijvoorbeeld een wandeling in het bos aan het einde van een mooie dag. De ondergaande zon weerspiegelde in het water de bruine bladeren en de kale takken van de bomen, een kraakheldere tekening. Op zo’n moment van de dag zijn veel mensen druk bezig na te denken over welk eten zij moeten kopen. Ik genoot niet alleen van de wandeling en van de stilte in het bos, maar ook van het idee dat de groente al klaarstond. Zo houd ik tijd over om aan andere dingen te denken of om andere zaken te doen.

Geluk

Met de groentetas laat ik de keuze voor groente aan anderen. Minder keuzestress en meer tijd om bij te kletsen met vrienden tijdens een gezellige maaltijd of meer tijd voor een wandeling. En ik neem de tijd om te schrijven: over ontwikkelingen in de zorg, over gedachten die mij bezighouden, over filosofen en over boeken die mij raken. Geluk is soms dichterbij dan je denkt. Voor mij zit geluk ook in die wekelijkse groentetas.

Elke spin weeft zijn eigen patroon. Spinnenwebben zijn net verhalen: helder, doorzichtig en sterk in samenhang. Mijn motto is ‘Druppels vangen aandacht’: een beeld van een spinnenweb, waarbij het om de juiste woorden gaat die betekenis hebben en het verhaal vertellen.

Het bericht Meer geluk met de groentetas verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.

De vele betekenissen van geluk

Onze alledaagse vraag ‘Hoe gaat het?’ is eigenlijk een vraag die te maken heeft met geluk. Met het antwoord ‘Het gaat goed’ geef je aan dat je gelukkig bent. Iedereen wil gelukkig zijn of horen dat degenen van wie zij houden, het zijn. Toch weet je dan nog niet wat het inhoudt, want geluk is een woord dat vele betekenissen heeft. Waar word ik gelukkig van en waarom is geluk belangrijk?

Geluk, vriendschap, gezondheid

Geluk is een emotie, een psychologische ervaring, volgens Haybron en hij heeft veel onderzoek gedaan naar geluk en waarom wij het zo belangrijk vinden. De meeste mensen willen een goed leven hebben en voor een goed leven is geluk belangrijk. Daarnaast zijn andere zaken van belang zoals vriendschap, werk en gezondheid bijvoorbeeld. Wanneer ik er over nadenk, vind ik mijn leven goed wanneer ik een balans ervaar in allerlei verschillende dingen die ik doe.

Een goed leven

Natuurlijk hebben mensen verschillende ideeën over een goed leven. De een vind zijn leven goed wanneer hij zich gelukkig voelt, een ander vindt zijn leven goed wanneer hij iets bereikt in zijn werk of in de politiek. Wie bepaalt of jouw leven goed is? Sommige mensen denken dat jij alleen kunt vaststellen of jouw leven goed is, anderen vinden dat onvoldoende. Haybron geeft als leidraad voor een goed leven aan dat jij de vraag moet beantwoorden of het leven dat jij leidt, past bij de persoon die jij bent of wilt zijn. Volgens Haybron gaat het deels over een gevoel en over geluk als emotie, en deels over idealen die jij hebt en over doelen die jij stelt. Over de mens, die jij kunt en wilt zijn.

Schrijven met een filosofische bril

Ik ben filosofie gaan studeren omdat ik meer wilde weten, over andere dingen wilde schrijven, mij wilde verdiepen als persoon. Door mijn studie is mijn blik veranderd: ik kijk met andere ogen naar onze maatschappij, naar de invloed van (massa)media, naar hoe wij met elkaar en met onze tijd omgaan. Ik word beïnvloed door de maatschappij waarin ik leef, door mijn ervaringen en door de mensen met wie ik omga. Mijn filosofische bril zorgt er voor dat ik anders ben gaan schrijven: ik zoek naar de achtergronden van een verhaal en beschrijf deze in mijn teksten zodat er meer samenhang ontstaat, een geheel. Ik schrijf en dat is wie ik ben. Dat is voor mij geluk.

Het bericht Geluk verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.