Handelen

Handelen is het beginnen van iets nieuws, het is een activiteit die samenvalt met omgaan met anderen. Ieder mens is een uniek wezen. Wanneer Arendt het begrip pluraliteit gebruikt, doelt zij op de veelheid van mensen waarbij ieder mens een eigen identiteit heeft. Woorden als De mens of De mensheid passen hier niet bij. De mensheid suggereert een eenvormigheid waarbij het unieke van ieder mens verloren gaat.

Een van de kenmerken van Handelen is dat het vluchtig is, broos. Vergelijk het met het spel van een gitarist: de muziek is vluchtig en wanneer de gitarist stopt met spelen is de muziek verdwenen. Zonder herinnering is het verdwenen in de vergetelheid.

Kunst

Zo is het ook met kunst: het gaat over Handelen, over het uitdrukken van iets nieuws. Mensen geven uitdrukking aan hun leven, geven het betekenis door te handelen. Het gaat hierbij niet om nut, maar om zingeving.

Kunst vraagt om een belangloze toeschouwer. Kunst is broos en voor de eeuwigheid gemaakt.

De tentoonstelling zet mij aan tot denken over de vrijheid die ik heb om zelf te kijken en mijn mening te vormen. Het zet ook aan tot verder lezen over Arendts ideeën over de noodzaak van vrijheid.

Het bericht De kleine eeuwigheid verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.

De Economie van Automatisering

De invloed van robots en automatisering neemt toe in ons dagelijks leven, zelfs in de zorg zijn robots tegenwoordig aanwezig. Als samenleving verliezen we iets fundamenteels wanneer we stoppen met het verlenen van zorg voor anderen. Hertz benoemt in een viertal punten waarom zorgen voor anderen als persoon belangrijk blijft:

1. Use it or lose it: wanneer we minder met elkaar in het echte leven omgaan, worden we er slechter in.
2. Meer tijd rondbrengen met robotvrienden betekent dat we minder zin krijgen in de extra inspanningen die het vraagt om met mensen om te gaan.
3. Door samen te werken oefenen we als het ware onze spieren voor het sluiten van compromissen en wederkerigheid.
4. Voor een succesvolle democratie is het belangrijk dat de band tussen overheid en burger en tussen burgers onderling goed is.

Politiek van onverdraagzaamheid

Hertz verwijst hierbij naar het werk van Hannah Arendt over de opkomst van het totalitarisme. Wanneer mensen zich niet gezien of gehoord voelen in de samenleving, biedt dat een voedingsbodem voor totalitair bestuur. Of denk aan aanjagers van eenzaamheid: mensen met weinig vertrouwen in medeburgers en overheid, mensen met een financieel onzeker bestaan en sociaal geïsoleerde mensen. Rechtse populistische politici hebben deze oorzaken en gevolgen van eenzaamheid als beste begrepen en zij weten deze emoties uit te buiten. De populistische politiek leidt echter tot verdeeldheid en Hertz zoekt een antwoord op eenzaamheid dat mensen samenbrengt in een wereld die uit elkaar valt. Daarom pleit Hertz voor een brede aanpak van eenzaamheid waarin plek is voor iedereen.

Van links tot rechts

Het gevoel van gemeenschappelijkheid kun je niet kopen of opleggen, het kost tijdsinvestering en aandacht voor participatie. Hertz vraagt aandacht voor politici van allerlei kleuren. Aandacht voor de conservatieven die nadruk leggen op de inzet van het individu en aandacht voor de linkse partijen die inzet vanuit de overheid bepleiten. Beide invalshoeken zijn nodig naast meer aandacht voor een economie gericht op welzijn en een (stedelijke) omgeving die ontmoeten in de wijk stimuleert.

Sociaal of asociaal?

Een sprekend voorbeeld in haar boek vind ik het bankje. In sommige steden wordt het bankje ontworpen zodat het onprettig is om er lang op te zitten. Het idee is te voorkomen dat dakloze mensen of jongeren op deze plekken blijven rondhangen. In mijn eigen woonplaats ken ik gelukkig een ander voorbeeld van bankjes die samen met wijkbewoners ontworpen en gemaakt worden: het doel hiervan is elkaar ontmoeten.

 
Eenzaamheid verminderen

Hertz besluit haar boek met de woorden:

Het tegengif voor de eenzame eeuw kan uiteindelijk louter zijn dat wij er voor elkaar zijn, ongeacht wie die ander is (p. 287).

Eenzaamheid verminderen kan alleen als we met elkaar in contact komen op een manier die ons verder brengt. Het gaat dus om een manier die problemen oplost of vermindert. Dat geldt zowel in ons individuele leven als op het werk en in de politiek. We moeten weer met en voor elkaar bezig zijn. Niet voor jezelf of je eigen portemonnee. Alleen zo komen we met elkaar verder.

Wil je meer weten of in gesprek gaan over omgaan met eenzaamheid? Neem dan contact op!

Het bericht Zorgen voor elkaar: democratische brandstof! verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.

Twee uitspraken uit het interview wil ik met jullie delen:

• het eerste waagstuk van de openbaarheid:
  een mens geeft zich bloot als persoon in het licht van de openbaarheid. Het spreken is een vorm van handelen.

Van Eigen regie naar samen regie

Eigen regie is een veel gebruikt begrip in de huidige zorg. Het betekent zelf bepalen en gaat over wat patiënten en hun naasten willen en belangrijk vinden. Het vertalen van eigen regie naar de dagelijkse praktijk in de zorg is niet eenvoudig en daarom vraag ik aandacht voor een aantal mogelijke belemmeringen:

1. Hebben mensen gezondheidsvaardigheden om te kunnen kiezen? Denk aan mensen die laaggeletterd zijn, mensen met psychische klachten of mensen die moeite hebben om informatie te verwerken.
2. Wat is er te kiezen? Zijn er vanwege gezondheidsproblemen beperkingen in de keuzemogelijkheden? Kunnen mensen nog betekenisvol kiezen?
3. Welke ondersteuning is belangrijk om eigen regie te realiseren?
   

Op basis van praktijkvoorbeelden maak ik samen met hulpverleners onderwerpen als eigen regie, samen regie en patiëntenparticipatie concreet. Wil je meer weten?

Neem vrijblijvend contact op!

• het tweede waagstuk van vertrouwen:
  wij beginnen iets, wij spinnen onze draad in een web van betrekkingen. Dit waagstuk veronderstelt vertrouwen in de mensen.

Dit vertrouwen in het menselijke van alle mensen is mijn uitgangspunt en mensbeeld in mijn werk binnen het Sociale Domein. Voor praktijkvoorbeelden wil ik verwijzen naar het casusboekje van Stimulansz getiteld Mogelijk maken wat nodig is met de omgekeerde toets.

Je kunt dit boekje gratis bestellen via de de website van Stimulansz.

Het bericht Vertrouwen in het menselijke verscheen eerst op Spinnenweb Teksten.